Zašto je poseban ekran u koji sudije gledaju kada koriste VAR sistem na Svetskom prvenstvu

Dosadašnji tok Svetskog prvenstva 2026. već je doneo mnogo uzbuđenja, uključujući i važne odluke koje su, nakon pregleda putem VAR sistema, preinačene u korist fudbalske reprezentacije Sjedinjenih Američkih Država u dve različite utakmice. Zapravo, prva od tih odluka, na meču protiv Paragvaja, predstavlja prvi slučaj u istoriji Svetskih prvenstava da je sudijska odluka promenjena nakon pregleda putem VAR-a (Video Assistant Referee).

VAR, koji je na Svetskom prvenstvu debitovao 2018. godine, u suštini predstavlja drugi tim sudija koji se nalazi u centralizovanoj kontrolnoj sobi. Oni proveravaju sve ključne odluke glavnih sudija na terenu. Tokom godina ovaj sistem je značajno unapređen. Poluautomatizovane kamere, a ove godine i algoritmi veštačke inteligencije, pomažu u određivanju situacija koje bi trebalo pregledati. Kvalitet prikaza i preciznost dodatno su unapređeni zahvaljujući najnovijoj RGB MiniLED tehnologiji kineskog tehnološkog giganta Hajsens.

Veliki ekrani

„Sponzorišemo Svetsko prvenstvo već treće izdanje zaredom. Ove godine Hajsens je tokom čitavog 39-dnevnog turnira postavio svoje najnovije RGB MiniLED ekrane praktično svuda“, kaže Ketrin Fang, potpredsednica kompanije Hisense Group.

„Od desetina ultra-HD ekrana raspoređenih u šest VAR prostorija, do zona namenjenih navijačima na stadionima. Gde god se navijači okupljaju, naši ekrani pružaju izuzetnu jasnoću slike iz svakog ugla“.

Na primer, u njujorškom kompleksu Hadson jards, Hajsens je postavio tri ekrana serije UX dijagonale 116 inča (čija je maloprodajna cena oko 30.000 dolara po komadu). Kao i jedan ekran serije UR9 dijagonale 85 inča, u okviru promotivnog prostora Hisense RGB Themed Pop-up.

Šta je RGB MiniLED

RGB MiniLED je relativno nova tehnologija prikaza slike. Najveći svetski proizvođači televizora smatraju da predstavlja sledeći veliki iskorak u razvoju televizora. MiniLED tehnologija zamenjuje tradicionalno pozadinsko osvetljenje televizora mikroskopskim LED diodama. One omogućavaju znatno preciznije lokalno zatamnjivanje (čime se postižu istinski crni tonovi), bolji kontrast i kvalitetniju sliku. Bez rizika od trajnog zadržavanja slike („burn-in“) karakterističnog za OLED ekrane.

Hajsens je drugi najveći proizvođač televizora na svetu prema broju isporučenih uređaja. Početkom ove godine predstavio je najveći RGB MiniLED televizor na svetu – pomenuti model od 116 inča. Manje verzije istih ekrana koriste se u VAR prostorijama koje su deo Međunarodnog centra za televizijski prenos Međunarodne fudbalske federacije (FIFA) u Dalasu.

Predsednik FIFA, Đani Infantino, ovu opremu u VAR prostorijama opisao je kao „tehnološki najnapredniji televizijski centar za prenos događaja koji je svet ikada video“.

VAR i dalje predmet polemika

Ovi ekrani imali su ključnu ulogu u pomenutoj utakmici između SAD i Paragvaja, kada je holandski glavni sudija prvobitno dosudio prekršaj američkog fudbalera Tima Rima. Nekoliko minuta kasnije promenio je odluku. I to nakon što je igra već bila nastavljena, što prethodnih godina ne bi bilo moguće. Slična situacija dogodila se i tokom utakmice između SAD i Australije.

VAR je od svog uvođenja u svetski fudbal 2018. predmet brojnih polemika, ali je tehnologija koja stoji iza ovog sistema za pregled spornih situacija postala znatno bolja, brža i preciznija.

Ben Sin, saradnik Forbes