Forbes kuća nedelje: Novi život reliktu modernizma iz sredine XX veka u Arizoni

OSNOVNI PODACI

Naziv biroa: HK Associates Glavni arhitekti: Keti Henkoks i Majkl Kotke Sedište: Takson, Arizona Priznanje: Forbes Architecture – „Najbolji stambeni arhitekti po američkim saveznim državama“, 2025. Naziv kuće: Casa Luce Lokacija: Takson, Arizona Površina i raspored: 331 kvadratni metar; 3 spavaće sobe, 4 kupatila Arhitektonski fotograf: Ema Peter Photography (emapeter.com)

---

Skučeno umesto savremeno

Kuću koja je danas poznata kao Casa Luce u Arizoni projektovao je sredinom šezdesetih godina prošlog veka modernistički arhitekta Tom Gist iz Taksona. Međutim, kada su je sadašnji vlasnici kupili pre pet godina, delovala je više skučeno nego savremeno.

Umesto da iskoristi pogled na planinski venac Santa Rita, kuća je bila okrenuta od njega. Unutrašnji raspored bio je organizovan oko mračne centralno smeštene kuhinje i nezgrapnog uvučenog vrta. Taj prostor bio je omeđen masivnim zidanim stubovima koji su nosili krov, ali su istovremeno ograničavali kretanje kroz kuću.

Očuvanje kroz savremenu transformaciju

Kada su dobili zadatak da ovaj relikt iz doba „Leta ljubavi“ prilagode savremenom načinu života, arhitekte Keti Henkoks i Majkl Kotke iz biroa HK Associates uklonili su zastarele elemente, dotrajale završne obrade i vizuelne prepreke. Istovremeno potpuno reorganizujući raspored prostorija kako bi Gistovom ambicioznom projektu podarili jasnoću i spokoj koji su mu nedostajali.

„Naš pristup bio je da očuvanje posmatramo kao aktivnu i kreativnu arhitektonsku praksu. A ne kao nostalgičan proces“, objašnjava Henkoks.

Manje je donelo više

Zahvaljujući domišljatim inženjerskim rešenjima, Henkoks i Kotke uspeli su da uklone centralne noseće stubove i zamene niski, vizuelno pretrpani plafon jedinstvenom lebdećom plafonskom ravni od daglasove jele, koja prostoru daje osećaj smirenosti i lakoće.

„Jedan od najzadovoljavajućih aspekata ovog projekta bilo je otkriće koliko velika transformacija može da proistekne iz hrabrog, ali pažljivo promišljenog uklanjanja suvišnih elemenata“, kaže Henkoks.

Svetlost kao glavni element prostora

Kako bi u unutrašnjost uneli više prirodne svetlosti, arhitekte su postavile više krovnih svetlarnika. Među njima se posebno izdvaja svetlarnik iznad hodnika koji vodi ka spavaćim sobama, sa posebno oblikovanim pregradama koje prate kretanje Sunca tokom dana. Na taj način osvetljava se panel od matiranog stakla na zadnjem delu kuhinje, stvarajući gotovo eteričan sjaj.

„Otkrivanje prozorskog zida, koji je godinama bio sakriven iza zavesa, predstavljalo je još jednu prekretnicu“, kaže Henkoks.

Uklanjanjem zavesa i restauracijom okvira od jele do izražaja nisu došli samo kvaliteti originalnog projekta već i impresivan pogled na okolni pejzaž.

Povezanost sa pustinjskim okruženjem u Arizoni

Topla paleta materijala – cigla iz Kverobabija, zidovi obrađeni krečnim malterom i prirodno drvo – dodatno povezuje kuću sa pustinjskim ambijentom. Taj odnos prema prirodi naglašen je i širokim stepeništem koje se spušta ka „beskonačnom“ bazenu u dvorištu.

Kao i ostali projekti biroa HK Associates, Casa Luce odiše čistoćom forme i arhitektonskom disciplinom koje stoje u kontrastu sa divljim pustinjskim pejzažom, ali istovremeno odražavaju njegovu sirovu autentičnost i karakter.

Fred Albert, novinar Forbes