Selidba u Španiju: Pristupačne prilike za novi dom čekaju u slikovitim selima
Sanjate o preseljenju u Španiju? Španska sela nude zadivljujuće pejzaže, opušten način života i pristupačne nekretnine. To je neverovatna priliku za iseljenike koji ozbiljno razmišljaju o drugačijem životu.
Ruralni delovi zemlje, poznati kao „Prazna Španija“ ili España vaciada, predstavljaju izuzetnu priliku za one koji traže novi početak u inostranstvu. Mnoga šarmantna sela i dalje nude povoljne kuće, poreske olakšice i subvencije kako bi privukla nove stanovnike, preduzetnike i biznise.
Selidba u Španiju: Ruralna zemlja koju naseljavaju urbani stanovnici
Prema analizi Blumberga zasnovanoj na podacima OECD-a, 84% teritorije Španije čine ruralna područja, ali samo 16% stanovništva živi van gradova. Između 2014. i 2023. ukupna populacija zemlje porasla je za 2,6%, dok se ruralno stanovništvo smanjilo za 4,4%.
Posao je bio glavni razlog napuštanja sela, ali su nedostatak infrastrukture i kulturnih sadržaja takođe odigrali značajnu ulogu. Kako ljudi odlaze zbog ograničenih mogućnosti zapošljavanja usled propadanja tradicionalne poljoprivrede, tako nestaju i usluge koje podržavaju zajednice, poput škola i bolnica.
Rezultat su napuštena imanja i polja, a u nekim slučajevima i čitava sela. Smatra se da je više od 3.000 sela potpuno napušteno. Blumberg je 2019. izvestio da su se španska sela prodavala po ceni od oko 85.000 evra (oko 100.000 dolara). Tadašnji premijer Pedro Sančez izjavio je: „Moramo biti svesni demografske zime koja preti velikom delu naše teritorije… i veliki deo zemlje je u riziku od depopulacije“.
Ovi brojevi se nisu poboljšali. Prema podacima Španskog instituta za statistiku, više od polovine od 8.131 opštine u Španiji ima manje od 1.000 stanovnika.
Selidba u Španiju: Pristupačne nekretnine koje privlače nove stanovnike
U Španiji, ova depopulisana područja, poznata kao España vaciada, slična su mnogim regionima širom Evrope koji se suočavaju sa istim problemima. Od Hrvatske, preko Italije, do Francuske, lokalne vlasti nude prazne ili napuštene kuće i zemljište po simboličnim cenama, slično popularnim programima „kuća za jedan evro“ u Italiji i Francuskoj.
Jedan od prvih široko poznatih programa ove vrste potiče iz Liverpula u Engleskoj. Tamo je 2015. lokalna uprava prodavala zapuštene kuće za samo jednu funtu, uz uslov da budu renovirane u pristojne porodične domove.
Cena od jednog evra širom Evrope ima simboličan karakter. Većina opština sprovodi stroge postupke prijave kako bi se uverila da su kupci ozbiljni u nameri da se trajno nasele. I da imaju dovoljno sredstava za renoviranje.
Istraživanja pokazuju da u Italiji, koja prema nedavnom izveštaju ima oko 8,5 miliona praznih kuća, troškovi renoviranja obično iznose od nekoliko desetina hiljada dolara do oko 50.000–60.000 dolara ili više, u zavisnosti od veličine i stanja objekta.
Sličan program kuća za jedan evro u Rubeu u Francuskoj rezultirao je prosečnim troškom od oko 100.000 dolara za renoviranje kuće od 100 kvadratnih metara.
Subvencije, poreske olakšice i podsticaji za preseljenje u Španiju
Pojavljuju se organizacije i kompanije koje pomažu ljudima da se iz gradova presele u ruralna područja. Neki investitori kupuju čitava sela, obnavljaju ih i izdaju za venčanja ili ritritove. Postoje i organizacije poput Alma Natura, koje pomažu u ponovnom naseljavanju sela dovođenjem preduzetnika. Vlada je pokrenula program Rural Campus, koji organizuje stručne prakse u ruralnim sredinama u nadi da će se učesnici tu i trajno nastaniti nakon završetka studija. Postoje i veb-sajtovi koji promovišu ove prilike, poput Aldeas Abandonadas (doslovno „Napuštena sela“), koji oglašavaju napuštena mesta širom Španije.
Istraživanja javnog mnjenja pokazuju da bi mnogi Španci bili zainteresovani za selidbu iz velikih gradova radi boljeg kvaliteta života. Jedna od najvećih prepreka ostaje nedostatak pouzdanog interneta i adekvatnog obrazovanja.
Ne postoji centralizovana baza podataka za evropska sela koja sprovode ili podstiču programe ponovnog naseljavanja. U Španiji se neki od uključenih gradova i opština mogu pronaći putem specijalizovanih izvora.
Selidba u Španiju: Kako ponovno naseljavanje smanjuje rizik od požara
Pored uticaja na lokalne zajednice, depopulacija ruralnih područja ima i ozbiljne ekološke posledice. Podjednako teške kao ekonomske i društvene.
Kako navodi The European correspondent, „ruralna depopulacija, starenje stanovništva i rast temperatura se prepliću i stvaraju zabrinjavajuće uslove“. Pre svega porast broja šumskih požara. Sve je manje ljudi koji brinu o zemljištu, pa se akumulira biomasa. Starije stanovništvo znači i manje radne snage za njegovo čišćenje ili za reagovanje u vanrednim situacijama. Nešto čemu ponovno naseljavanje i preseljenje u Španiju mogu pomoći da se ublaži.
Aleks Ledsom, saradnica Forbes