Šest zadivljujućih manastira na grčkim ostrvima koji su izgrađeni na stenama
U prošlim vekovima grčki monasi su nastojali da grade manastire na skrivenim ili teško pristupačnim mestima kako bi se zaštitili od razbojnika, osvajača i neprijatelja.
Na ostrvima su manastiri bili izloženi dodatnim opasnostima od gusara, pa su morali da budu dobro utvrđeni. Najzaštićeniji među njima opstali su vekovima i danas ponosno stoje u svojim zabačenim utočištima kao svedočanstvo pravoslavne vere i posvećenosti.
Danas su neki od njih i dalje aktivni, a otvoreni su i za vernike i za posetioce koji žele da se dive monumentalnim kamenim zdanjima u kojima su generacije asketskih monaha provodile svoje živote.
Manastir Jovana Bogoslova – Patmos
Patmos se smatra najsvetijim ostrvom u Egejskom moru. Nazivaju ga i grčkim ostrvom Apokalipse. Iako je jedno od manjih ostrva u Egeju, dom je jednog od najvećih blaga pravoslavlja.
Manastir Jovana Bogoslova je pravoslavni manastir osnovan 1088. godine u glavnom gradu Patmosa. Godine 1999. proglašen je za svetsku baštinu Uneska.
Izgrađen je na mestu, piše Greekreporter, za koje hrišćani veruju da je tu apostol Jovan napisao Knjigu otkrovenja, u blizini pećine u kojoj je imao vizije Apokalipse.
Vizantijski car Aleksije I Komnin je 1088. ustupio čitavo ostrvo Patmos monahu Hristodulosu. Veći deo manastira Hristodulos je završio tri godine kasnije.
Spoljašnjost je bila utvrđena zbog stalnih pretnji gusara i seldžučkih Turaka, a manastir je podignut na brdu iznad pećine Apokalipse, tačno na mestu oltara drevne boginje Artemide.
Po dolasku u manastir, dočekuju vas ogromni zidovi koji su savršen primer vizantijske arhitekture. U okolini se nalaze i slikovite kapele, poput onih posvećenih Svetim apostolima i Agiosu Georgiosu.
Manastir Jovana Bogoslova neprekidno je aktivan već 932 godine, a i dalje čuva vizantijsku tradiciju i blaga hrišćanstva.
Manastir Panagija Hozoviotisa – Amorgos
Manastir Panagije Hozoviotise nalazi se na ostrvu Amorgos, priljubljen uz strmu stenu iznad beskrajnog plavetnila plaže Agija Ana.
Manastir Panagije Hozoviotise stoji na tom mestu od 1088. godine, kao blistavo bela straža naspram sive stene koja ga okružuje.
Prema predanju, čudotvorna ikona Bogorodice stigla je čamcem na obalu iz Hozove u Palestini. Poslala ju je pobožna žena koja je želela da spase ikonu od ikonoboraca.
Dolazak ikone smatra se posebno značajnim jer se verovalo da su to mesto nastanjivali demoni.
Stanovnici Amorgosa započeli su izgradnju crkve posvećene Bogorodici, ali su svako jutro zaticalli da se ono što su dan ranije sagradili srušilo. Sve dok jednog dana nisu ugledali svoj alat obešen visoko na nepristupačnom delu stene.
To su protumačili kao znak da je volja Bogorodice da se njena mala crkva sagradi upravo na tom mestu.
Manastir i danas stoji veličanstveno i besprekorno, smešten na strmim liticama 300 metara iznad nivoa mora. Zanimljivo je da je vidljiv samo s mora.
Praznik Bogorodice slavi se 21. novembra, kada se na ostrvu organizuje velika proslava. Uoči praznika, oni koji žele mogu prenoćiti u manastiru. To je jedinstveno iskustvo, jer se noću stiče utisak kao da ste na nebu, stopljeni sa zvezdama koje kao da dodiruju stenu.
U zoru prizor oduzima dah – sunce izlazi iz mora, a neverovatne boje zore ogledaju se na vodi. Proslava je veoma svečana i privlači ljude iz cele Grčke. Tog dana monasi prodaju bakalar, fava-pire, ribu, vino, pastelije i druge proizvode.
Ispod manastira nalazi se plaža Agija Ana, poznata po kristalno čistoj vodi, a kapela se smatra jednom od najpopularnijih za venčanja. Film Veliko plavetnilo sniman je upravo ovde, što je Amorgos proslavilo širom sveta.
Manastir Taxiarchesa – Serifos
Između raskrsnice za Plati Gialos i sela Galani, u severnom delu Serifosa, nalazi se crkva Panagije Zoodohos Pigis sa malim grobljem, a nasuprot nje muški manastir Taxiarchesa, posvećen zaštitnicima ostrva, arhangelima Gavrilu i Mihailu.
Iako postoje nejasnoće oko tačnog vremena osnivanja, preovlađuje mišljenje da je manastir sagrađen 1572. godine.
Pouzdano se zna da je obnovljen 1659. godine nakon što je pretrpeo oštećenja.
Arhitektonski stil je jedinstven, a zanimljivo je da je od 1617. do 1911. godine u manastiru radila škola.
Tokom mletačke vlasti više puta je opljačkan, a gusari ga nisu ostavljali na miru. Upravo zato danas izgleda kao tvrđava.
Manastir Panagija Hrisoskalitisa – Hanja
Jedan od najpopularnijih grčkih manastira, zahvaljujući impresivnoj arhitekturi i blizini Elafonisija, jeste Sveti manastir Panagije Hrisoskalitise.
Manastir se nalazi 72 kilometra jugozapadno od Hanje, na Kritu, na steni visokoj 35 metara iznad Libijskog mora.
Reč je o belom manastiru sa arhitekturom nalik tvrđavi i jednom od najznačajnijih spomenika jugozapadnog Krita.
Manastirska crkva posvećena je Svetoj Trojici i Uspenju Bogorodice.
Godina osnivanja nije poznata. Prema predanju, manastir je podignut nakon što je jedan seljak pronašao ikonu Uspenja na steni. Veruje se da je ikona tamo bila sakrivena tokom ikonoboračkog perioda od 726. do 842. godine. I danas se nalazi u crkvi.
Manastir se pominje u mletačkom popisu iz 1637. pod imenom Panagija Gunoskalitisa. Naziv Hrisoskalitisa potiče od poslednje od 98 stepenica, za koju se veruje da je bila zlatna i prodata tokom osmanske vlasti. Ipak, legenda kaže da istinski vernici i dalje mogu da vide zlatnu stepenicu.
Pored jedinstvene arhitekture i impozantnog pogleda, u manastiru možete videti čuvenu ikonu Uspenja Bogorodice u maloj kapeli za koju se veruje da je sagrađena pre hiljadu godina.
Manastir Zoodohos Pigis – Andros
Najveći manastir na Androsu jeste manastir Zoodohos Pigis, odnosno Izvor života. Meštani ga zovu Agija, a slavi se prvog petka posle Uskrsa. Nalazi se između Gavrija i Bacija.
Nije poznato kada je sagrađen. Postoje nepotvrđene informacije da je u vizantijskom periodu bio škola, a da je 842. godine carica Teodora pretvorila objekat u manastir.
Manastir se prvi put pominje u dokumentu iz 1400. godine, dok se u crkvi nalazi ikona sa datumom 1325.
Obnavljan je tokom 16. i ponovo u 20. veku, pri čemu je njegov izvorni vizantijski oblik izmenjen. Godine 1928. pretvoren je u ženski manastir, a danas u njemu živi samo jedna starija monahinja.
Crkva je građena u vizantijskom stilu, a oslikavanje potiče iz postvizantijskog perioda.
U manastiru se i dalje čuvaju ikone iz 14. i 16. veka, kao i značajna biblioteka sa knjigama i rukopisima, muzej sa bogoslužbenim odeždama i predmetima, kao i mala zbirka praistorijskih alatki pronađenih na ostrvu.
Manastir Arhangela Mihaila – Tasos
Ženski manastir Arhangela Mihaila, poznat i kao Sveti izvor, smešten je oko 15 kilometara od Potosa, jednog od najživljih mesta na Tasosu.
Podignut je na samoj ivici litice, sa koje se pruža impresivan pogled na otvoreno more i pravac ka Svetoj Gori.
Manastir je naročito značajan zbog svetog klina iz Hristove ruke sa raspeća koji se u njemu čuva, ali i zbog izvora vode za koji se veruje da ima isceliteljsku moć. Brojna svedočanstva govore o čudima koja se vezuju za ovo mesto.
Izvor se nalazi u pećini ispod crkve, do koje se stiže kroz uzak i nizak prolaz, toliko skučen da se njime prolazi klečeći.
Na početku staze ka izvoru stoji upozorenje da je put strm i potencijalno opasan, te da se spuštanje obavlja na sopstvenu odgovornost.
Ovo nije samo jedan od najvažnijih verskih objekata na Tasosu, već i mesto koje ostavlja snažan utisak – dok stojite na manastirskoj terasi i gledate pogled koji se pruža ka beskraju mora.